Osmanlı Eğitimi

Ocak 21, 2019 0 Yazar: levni

Osmanlı’da Eğitime çok önem verilirdi.Öğretmenler özel bir şekilde yetiştirilir ve örnek ahlaka terbiye verilirdi.bir muallimin şeref ve haysiyetiyle bağdaşmayan yerlere gitmesi bir taraf,avam arasına girip oturması ve mahalle dedikodularına karışması bile hoş karşılanmazdı. ilk eğitim sıbyan mekteplerinde başlardı.ilk harflerin öğretilmeside akılda kalacak şekilde bir yöntem uygulanırdı.bu eğitimde sevgi esastı.Çocuklar adeta esirgenerek kollanır ve çiğerpare diye şefkatle kucaklanırdı. oturdular çü tertib üzre sıbyan kimi heyce okurdu kimi kuran Önümde herbiri tekrar ederdi alıp dersini yerine giderdi Eski sıbyan mekteplerinde tedris usülunun başında ”hece”gelirdi.Alfabe karşılığı olan elifbedeki harfler çeşitli hece tekerlemeleri ile ezberletilirdi.Bazı muallimler de harflerin şekillerini tarif eden tekerlemeler öğretirdi;şu satırlar şirin bir örnektir: ”Elif”oklava gibi,”Be”çanak gibi,”Te”ona benzer,”se”ona benzer,”Cim”karnı yarık,”Çim”ona benzer,”Ha”ona benzer ”Hı”ona benzer ,”Dal”ın beli büklüm,”Zel”ona benzer,”Rı” çevgenli,”Ze”ona benzer ,”Sin”üç dişli,”Şın”ona benzer,”Sat”tava dudaklı,”Dat”ona benzer,”Tı”bacaklı,”Zı”ona benzer,”Ayın”ağzı açık,”Gayın”ona benzer… Çocuklara noktalı noktasız harfler de şöylece ezberletilirdi.”Elif”de yok,”Be”altında bir nokta”Te”üstünde iki nokta ,”Se”üstünde üç nokta,”Cim”karnında bir,”Pe”altında üç nokta,”Çim”karnında üç nokta,”Ha”da yok,”Hı”üstünde bir nokta… Eski sıbyan mekteplerini en güzel tasvir eden yazılardan biri de XIX.Asır sonlarında yaşamış ve bir asra yakın ömür sürmüş Aşcı dede İbrahim Bey’in milli kütüphanemize bıraktığı harikulade zengin hatıraları içinde kendi çocukluk hayatını tasvir eden satırlardır. Osmanlıda Gülbank Okumak Sıbyan mekteplerinde her sabah gülbank okunur dualar edilirdi.Bu gülbank da şu şekilde okunmaktaydı: Allah Allah innallah Celilül cebbar,muinüssetar,halikul leylü vennehar, Layezal,zülcelal,birdir allah! Erin erliğine,Hakk’ın birliğine ,din-i mübin uğruna şehid olan gazilerin aşkına diyelim Allah! Allah Allah daim hay Evveli Kuran,ahırı Kur’an tebrakellezi nezzelel fürkaan eli kan,kılıcı kan Sinesi uryan,ciğeri püryan Din-i mübin uğruna şehid olan Gaziler aşkına diyelim bir Allah ALLAH ALLAH daim hay Evveli gaza,ahırı gaza İnayet-i Hudâ,kasd-i âdâ Din-i mübin uğruna şehid olan Gaziler aşkına diyelim bir Allah! Allah Allah daim hay(3 defa) Hacılar,gaziler,raviler üçler,yediler,kırklar gülbang-i Muhammedi,nur-i Nebi,kerem-i Ali Pirimiz hazret-i Osman Zinnureyn-i Veli

[Last edited Oct 24, 2014]