Davranış Bilimlerindeki Fil Fıkrası

Ocak 21, 2019 0 Yazar: levni

Sosyal bilimlerin farklı dallara ayrılmasını karikatürize eden çok bilindik fil hikayesinin özeti Henslin’e göre şöyledir. Hikayeye göre,gözleri bağlanmış psikolog,antropolog,siyaset bilimci,iktisatçı ve sosyologdan oluşan beş kişiye bir file dokunarak neler gördüklerini açıklamaları istenir.Filin başına dokunan psikolog,’Bu kısım en önemlidir;tüm düşünce ve duygular burada yer alır;hayvanı en iyi anlamak için sadece burayı çalışın’der.Filin hortumuna/gerdanına ve dişlerine şefkatle dokunan antropolog gülümseyerek,’bu gerçekten ilkel;burada kendimi çok rahat hissediyorum;burada yoğunlaşın.’der.Filin dev kulaklarına dokunan siyaset bilimci,’burası güç merkezidir,burası diğer tüm hayvanları denetler,çalışmalarınızı burada yoğunlaştırın.’der.Filin ağzını yoklayan iktisatçı,’bu kısım en önemlidir;her şey bedene buradan yayılır;çalışmalarınızı bu dağılımın nasıl gerçekleştirdiği üzerinde yoğunlaştırın.’der.Son olarak sıra sosyoloğa gelince,o filin bedenini yokladıktan sonra,’hayvanı en iyi ancak bir parçası üzerinde yoğunlaşarak anlayabilirsiniz;ancak bunlar bütünün birer parçasıdır parçasıdır;baş,boyun,dişler,kulakların hepsi önemlidir;ancak onların bütün parçası olduğundan hiç söz etmediniz;biz gözlerimizdeki bağı kaldırarak resmin tümünü görmeliyiz;hayvanı oluşturan tüm parçaların birlikte nasıl çalıştığını görmemiz gerekir.’der.Daha sonra sosyolog,’bu yaratığın diğer benzer yaratıklarla nasıl etkileştiğini;grup içinde davranışların nasıl değiştiğini de görmemiz gerekir.’ der.Ancak sosyoloğun önerdiği gibi olmaz.Hiçbiri gözlerindeki bağı çözerek bir araya gelme ve yaratığın tümünü birlikte incelemeyi kabul etmez.Bunun yerine onların,’baş kısmı benim,ondan uzak durun.’;’gerdana dokunmayın’;’ellerinizi kulaklardan çekin’;’ağız benim alanım ondan uzak durun.’dediklerini duyar gibi oluruz. Kaynak : J.M.Henslin(2001). Sociology :A down to Earth Approach, Boston :Allyn and Bacon.